3
Nebíčko v papuľke Dedina roka 2015
JankoHrasko.sk • slovenský folklór • rádio • televízia
Články  >  Targ w Negreni - spotkanie tradycji z nowoczesnością
Targ w Negreni - spotkanie tradycji z nowoczesnością

Ohodnoť článok hráškami


(0/10 hráškov, hlasovali 0 )

Targ w Negreni - spotkanie tradycji z nowoczesnością

13. 11. 2009
Negreni

Prečítajte si článok aj v slovenčine.

Negreni

Wieś Negreni (węg. Kőrősfekete) położona jest w Rumunii pomiędzy miastami Oradea i Cluj-Napoca na granicy regionu Kalotaszegi. Pozwolenie na targowisko otrzymała już w 1815 roku i do tej pory w każdy drugi weekend października dziesiątki tysięcy ludzi przyjeżdżają z całej Rumunii i z zagranicy, żeby uczestniczyć w słynnych targach. Można powiedzieć, że to takie duże centrum handlowe na świeżym powietrzu, położone nad malowniczą rzeką Crişul Repede (Szybki Keresz, węg. Sebes-Kőrős), otoczone pasmem pięknych gór Munţele Ses, otwierane raz do roku.

Mówi się, że nawet jeśli nie masz dużo pieniędzy, to i tak nie będziesz wracać do domu z pustymi rękami. Każdy, kto chociaż na chwilę zaglądnie na targi, musi coś kupić, chociaż mały upominek. A jest w czym wybierać. Antyki, ludowe stroje i obrusy ręcznie wykonane, instrumenty muzyczne, książki, ceramika, kilimy, szkło, żyrandole, świeczniki, lustra, obrazy, drewniane rzeźbione łyżki i naczynia, meble, buty (prawdopodobnie tysiące par), ubrania i wiele innych staroci, być może nikomu niepotrzebnych, ale tworzących niepowtarzalny klimat targu w Negreni. Jeśli się uważnie szuka, to czasem spomiędzy niezliczonej ilości staroci można wyłowić prawdziwą perełkę - coś niepowtarzalnego, czego nie znajdzie się na żadnym innym targu, coś, co chociaż może jest zakurzone i brudne, ale po zastosowaniu szmatki i wody odzyskuje swoją dawną krasę.

Negreni2Sprzedawcy w Negreni stanowią mieszankę rumuńsko - węgiersko - romską, a wchodząc na targ, słyszy się swoistą miksturę tych wszystkich języków, a dokładając jeszcze do tego języki kupujących, tzn. angielski, niemiecki i rosyjski, tworzy się prawdziwa wieża Babel. Przy czym na targu nie ma barier językowych. Żeby się dogadać przy zakupach, nie jest wymagana znajomość któregokolwiek z tych języków. Wystarczą chęci oraz pomysłowe gesty. Gestykulacja i mimika odgrywają w procesie zakupu olbrzymią rolę. Wystarczy, że przechodząc obok któregoś ze straganów tylko raz zerkniesz na jakiś obrus lub inną rzecz, możesz być pewien, że sprzedający nie pozwoli Ci już przejść dalej, tylko trzeba będzie obejrzeć wszystko, co ma do zaoferowania. Zresztą, przechodząc alejkami pomiędzy stertami różnych przedmiotów, z każdej strony słychać nawoływania: „Chodź, zobacz jakie mam obrusy"... „Mam najpiękniejsze obrazki"... „Nikt nie ma takich noży jak ja"..., „Moje czapki są najcieplejsze"!

Targ w Negreni rządzi się swoimi prawami. Zasady marketingu zostawia się na granicy węgiersko-rumuńskiej. Czasem jest tak, że podczas przyjemności targowania uda się zbić cenę z 80 na 20 RON (nowy lej rumuński), a czasem bywa, że sprzedający podnosi cenę z 50 na 100 RON - być może ośmielony zainteresowaniem kupującego. W każdym razie ceny i zakupy w Negreni są tak nieprzewidywalne i zmienne jak pogoda w górach. Raz uda się kupić coś okazjonalnie, dosłownie za grosze, a następnym razem, czekając na obniżenie ceny, widzimy jak ktoś „zwija" na wypatrzone trofeum sprzed nosa. Przykład: tradycyjny pasterski skórzany pas kosztuje w Negreni od 100 do 150 RON (w zależności od tego jak uda się nam utargować) , ręcznie robione obrusy od 20 do 200 RON, kolorowe dzbanuszki po 20RON, obrazki malowane na szkle od 30 do 100 RON, kontrabas od 900 do 2000 RON, skrzypce od 70 do 1000 RON. Wrażenia wizualne - niepowtarzalne!!!

Bezcennym jest widok Cyganek przepięknie wystrojonych w kolorowe suknie mieniące się wszystkimi kolorami, bezcenne są zdjęcia zrobione kobietom ubranym w tradycyjne ludowe stroje sprzedającym to, co same własnoręcznie zrobiły. Negreni3Bezcennym jest widok górala w tradycyjnym płaszczu zrobionym ze skór owczych. Bezcenne są melodie wygrywane na vioara cu goarne przez miejscowych muzykantów. Bo Negreni to jedno z niewielu miejsc, gdzie można na żywo posłuchać vioara cu goarne, instrumentu robionego przez majstrów z regionu Bihor. Jest to tradycyjny transylwański instrument, tzw. skrzypce z trąbką, która zastępuje pudło rezonansowe. Targ Negreni to nie tylko święto handlu, to również święto muzyki. Muzyka jednoczy ludzi, bez względu na pochodzenie i język, którym się posługują. Jednym słowem, jest tu wszystko, co przypomina nam dawne czasy. Od ludowych strojów, rękodzieła, przez antyki aż po muzykę.

Dla jednych targ jest miejscem, gdzie uda się coś okazjonalnie kupić, dla innych okazją do spotkania z dawno niewidzianymi znajomymi, miejscem sjesty, tańca, odpoczynku. Dla mnie targ w Negreni to wspólnota, do której dołączam każdego roku i za każdym razem nie mogę się doczekać, aby wrócić tu znowu.

A tu je aj preklad do slovenčiny, ktorý nám autorka poslala tiež.

Obec Negreni (maďar. Kőrősfekete) sa nachádza v Rumunsku medzi mestami Oradea a Cluj-Napoca v pohraničí Kalotaszegi. Povolenie na trh obec mala už v roku 1815 a doteraz každý rok v 2. víkend v októbri, desaťtisíce ľudí prichádzajú sem z celého Rumunska a zo zahraničia na účasť na veľtrhu. Môžeme povedať, že je to také veľké nákupné centrum pod holým nebom, ktoré sa nachádza v okolí malebnej rieky Crisul Repede (Rýchly Kriš, maďar. Sebeş-Körös), obklopené krásnymi horami Muntele Ses, otvorené raz za rok.

Hovorí sa, že aj keď nemáte moc peňazí, tak nepôjdete domov bez ničoho - každý, kto sa aj keď na okamih na veľtrh pozrie, musí niečo kúpiť, aj malý darček. A výber je tu velký -starožitnosti, ľudové kroje a ručne vyrábané obrusy, hudobné nástroje, knihy, keramika, koberce, sklo, svietniky, zrkadlá, obrazy, vyrezávané drevené lyžice a potreby, nábytok, obuv (asi tisíc párov), oblečenie a mnoho ďalších. Starožitnosti, ktoré sú možno zbytočné, ale vytvárajú neopakovateľnú atmosféru trhu v Negreni. Ak hľadáte pozorne, niekedy spomedzi nespočetného množstva starožitností, môžete níjsť skutočný diamant - niečo jedinečné, ktoré nenájdete na inom trhu. Niečo, aj keď je zaprášené a špinavé, ale po použití handričky a vody znova získa svoju predchádzajúcu krásu.

Negreni4Negrenskí predajcovia tvoria zmes rumunsko - maďarsko - rómsku, a každý, vstupujúci na trh počuje akúsi zmes všetkých týchto jazykov, a ešte k tomu treba pridať jazyky, ktoré použivajú kupujúci, a síce anglicky, nemecky a rusky vytvorí sa skutočne Babylonská veža. A pritom na trhu ne sú žiadne jazykové bariéry, pri nákupe nie je potrebná znalosť niektorého z týchto jazykov. Stačí dostatok túžby a gestá. Gestá a výrazy tváre hrajú v procese nákupu veľkú úlohu. Len to, že prechadzate v blízkosti stánkov, a akonáhle sa pozriete na niektoré látky, alebo inú vec, môžete si byť istí, že predávajúci neumožní, aby ste íšli ďalej, ale budete musieť vidieť všetko, čo ponúka. Počas prechádzky pomedzi stánky a stohy rôznych položiek na každej strane je možné počuť pokriky: "Poďte sa pozrieť, aké mám handry ..." "Mám krásne obrázky ..."," nikto nemá také nože, aké mám ja ...", "Moje klobúky sú najteplejšie ... "

Nákupný proces tu má vlastné zákony. Princípy marketingu musíme nechať pri maďarsko-rumunskej hranici. Niekedy je to tak, že pri rokovaní je možné znižiť cenu 80 až 20 RON (nový rumunský lej), a niekedy je to, že predávajúci zvyšuje cenu 50 až 100 RON - možno ho povzbudí záujem kupujúceho. V každom prípade, ceny a nákup v Negreni sú tak nepredvídateľné a premenlivé ako počasie v horách.

Akonáhle môžete kúpiť niečo doslova za haliere, a ďalej čakáte na zľavu, vidíte ako Vám niekto "zozbiera", Vašu trofej. Niekolko príkladov cien: tradičný pastiersky kožený opasok 100 do 150 RON (v závislosti na tom, ako rokujeme!), ručne-vyrobené obrusy 20 - 200 RON, farebné hrnčeky po 20 RON, obrázky maľované na skle 30 - 100 RON, kontrabas od 900 do 2000 RON, husle od 70 do 1000 RON, vizuálny zážitok - je neoceniteľný!

Neoceniteľný je pohľad na Cigánku, krásne oblečenú vo farebných trblietavých šatách zo všetkými farbami, neoceniteľné sú fotografie žien v tradičných krojach, ktoré predávajú veci, čo vlastnoručne urobili. Neoceniteľný je pohľad na miestneho gorala v tradičnym kabáte, urobeným z ovčích kožiek. Taktiež melódie, ktore sú vyhrávané na vioara cu goarn v podaní miestnych hudobníkov. Negreni je jedným z mála miest, kde si môžete vypočuť živú vioara cu goarn, nástroj vyrábaný cez majstrov - remeselníkov z oblasti Bihor. Negreni5Ide o tradičný transylvánsky nástroj - husle spojené s trúbkou, ktorá nahrádza rezonančnú dosku. Negrenský trh je nielen oslavou obchodu, je aj oslavou hudby. Hudba tu spája všetkých bez ohľadu na pôvod a jazyky, ktoré používame. Jedným slovom, je tam všetko, čo nám pripomína staré časy. Od ľudových melódií, cez remeslá, starožitností až po hudbu.

Pre niektorých, je trh miesto, kde je možné občas niečo kúpiť, pre iných miesto stretnutia s priateľmi, miesto siesty, tanca a relaxácie. Pre mňa je trh v Negreni komunita, do ktorej sa pripojím každý rok a zakaždým sa nemôžem dočkať, až sa tam vrátim zas.

Autor:  Agnieszka Śliwińska

Foto: Zbigniew Śliwiński a Agnieszka Śliwińska

Galéria obrázkov:

Pridaj komentár

Vypočujte si rádio pomocou Real playeru Vypočujte si rádio pomocou Winampu Vypočujte si rádio pomocou WMP Vypočujte si rádio pomocou Webového prehrávača Nalaďte si rádio

Počúvate reláciu:

Klenotnica


Práve hrá:

FS Vah Liptovsky Mikulas

Nebudem rolnikom

viac ... Nalaďte si televíziu

Naladte si Folklor TV